Adakah rumus ini diberi dalam kertas?

Tidak. Kertas Fizik SPM tidak menyediakan helaian rumus, jadi rumus ini perlu diingat.

Bentuk formula kuasa yang mana perlu saya guna?

Padankan dengan apa yang diketahui: P = VI untuk voltan dan arus, P = I²R untuk arus dan rintangan, dan P = V²/R untuk voltan dan rintangan. Ketiga-tiganya memberi kuasa sama bagi komponen yang sama.

Apakah beza antara kuasa dan tenaga?

Kuasa ialah kadar pemindahan tenaga dalam watt (joule per saat). Tenaga ialah kuasa didarab masa, E = Pt, dalam joule. Pemanas 1000 W selama 60 s memindahkan 60000 J.

Mengapa arus dikuasaduakan dalam P = I²R?

Kerana P = VI dan V = IR, maka penggantian memberi P = (IR)I = I²R. Mengkuasaduakan arus bermakna menggandakan arus menjadikan kuasa yang dilesapkan sebagai haba empat kali ganda.

Rumus Electrical power, Fizik SPM

Electrical power

P = VI = I²R = V²/R

Tidak diberi dalam peperiksaan, hafal.

Kegunaannya

Electrical power digunakan dalam Elektrik (Fizik SPM Tingkatan 5). Kekalkan unit SI dalam setiap baris kerja. Elektrik

Simbol dan unit SI

Simbol	Maksud	Unit SI
`P`	kuasa elektrik	W
`V`	beza keupayaan	V
`I`	arus	A
`R`	rintangan	Ω

Penyusunan semula

I = P / V
R = V² / P
R = P / I²

Contoh penyelesaian

Suatu perkakas menarik I = 5.0 A pada V = 240 V. P = VI = 240 × 5.0 = 1200 W = 1.2 kW.

Perangkap biasa

Pilih bentuk yang sepadan dengan kuantiti diketahui. Dalam I²R kuasa duakan arus; dalam V²/R kuasa duakan voltan.

Memahami Kuasa elektrik

Kuasa elektrik P ialah kadar pemindahan tenaga elektrik, diukur dalam watt (W). Ia menghubungkan tiga kuantiti: V, beza keupayaan merentasi komponen dalam volt (V); I, arus yang mengalir dalam ampere (A); dan R, rintangannya dalam ohm (Ω).

Ketiga-tiga bentuk P = VI, P = I²R dan V²/R adalah konsisten kerana hukum Ohm (V = IR) membolehkan satu kuantiti digantikan dengan yang lain. Gunakan P = VI apabila voltan dan arus diketahui; I²R apabila arus dan rintangan diketahui; V²/R apabila voltan dan rintangan diketahui.

Untuk menyusun semula, bahagikan untuk mengasingkan kuantiti tidak diketahui: I = P / V mencari arus, R = V² / P mencari rintangan daripada voltan, dan R = P / I² mencarinya daripada arus.

Contoh penyelesaian, langkah demi langkah

Suatu elemen pemanas berintangan R = 20 Ω membawa arus I = 3 A. Cari kuasa yang dilesapkan.

Kerana arus dan rintangan diketahui, pilih bentuk I²R:

P = I²R = (3 A)² × 20 Ω = 9 × 20 = 180 W.

Perhatikan arus dikuasaduakan dahulu sebelum didarab dengan rintangan. Jika anda tersilap menggunakan I × R anda mendapat 60, iaitu voltan merentasi elemen (V = IR = 3 × 20 = 60 V), bukan kuasa.

Sebagai semakan, P = VI = 60 V × 3 A = 180 W memberi jawapan sama pada 2 angka bererti. Kuasa yang dilesapkan ialah 180 W.

Kesilapan lazim dan cara ia diuji

Perangkap utama ialah memilih bentuk yang tidak sepadan dengan kuantiti diketahui, lalu terlupa mengkuasaduakan. Dalam I²R anda kuasaduakan arus; dalam V²/R anda kuasaduakan voltan.

Kesilapan kedua ialah mengelirukan kuasa (W) dengan tenaga (J), kerana tenaga = kuasa × masa. Ketiga ialah unit tak sepadan, seperti membiarkan kuasa dalam kilowatt sedangkan arus dalam ampere.

Di bawah kata perintah hitung, anda mesti tunjukkan penggantian dengan unit sebelum jawapan akhir. Di bawah takrifkan, nyatakan kuasa ialah tenaga dipindahkan per unit masa.

Di bawah terangkan, anda mungkin diminta jelaskan mengapa wayar lebih tebal melesapkan kurang haba untuk arus sama, yang jelas melalui bentuk I²R.

Sumber: DSKP KSSM Physics Form 4 and 5 (Versi English), Sijil Pelajaran Malaysia: Format Pentaksiran mulai 2021, Fizik (4531) (Bahagian Pembangunan Kurikulum (BPK), KPM)

Ditulis oleh sidang editorial spmphysics.com.my.· Dikemas kini 5 Sep 2026