Adakah rumus ini diberi dalam kertas?

Tidak. Kertas Fizik SPM tidak menyediakan helaian rumus, jadi rumus ini perlu diingat.

Bila boleh saya gunakan v = u + at?

Hanya apabila pecutan seragam (malar) dan gerakan dalam garis lurus. Jika pecutan berubah semasa gerakan, persamaan ini tidak sah.

Bagaimana menangani objek yang memperlahan?

Memperlahan ialah nyahpecutan, jadi gantikan nilai negatif untuk a . Contohnya, jika objek nyahpecut pada 2 m s⁻² anda gunakan a = −2 m s⁻². Kekalkan tanda arah selaras dengan halaju awal.

Apakah unit SI bagi setiap simbol?

v dan u dalam m s⁻¹, a dalam m s⁻², dan t dalam s. Jika masa diberi dalam minit, tukarkannya kepada saat sebelum menggantikan.

Rumus First equation of motion, Fizik SPM

First equation of motion

v = u + at

Tidak diberi dalam peperiksaan, hafal.

Kegunaannya

First equation of motion digunakan dalam Daya dan Gerakan I (Fizik SPM Tingkatan 4). Kekalkan unit SI dalam setiap baris kerja. Daya dan Gerakan I

Simbol dan unit SI

Simbol	Maksud	Unit SI
`v`	halaju akhir	m s⁻¹
`u`	halaju awal	m s⁻¹
`a`	pecutan	m s⁻²
`t`	masa	s

Penyusunan semula

a = (v − u) / t
t = (v − u) / a
u = v − at

Contoh penyelesaian

Sebuah kereta memecut dari u = 10 m s⁻¹ pada a = 2 m s⁻² selama t = 5 s. v = u + at = 10 + (2 × 5) = 20 m s⁻¹.

Perangkap biasa

Sah hanya untuk pecutan seragam (malar). Anggap nyahpecutan sebagai a negatif dan kekalkan tanda arah yang konsisten.

Memahami persamaan gerakan pertama

Persamaan v = u + at menghubungkan empat kuantiti bagi gerakan dalam garis lurus dengan pecutan seragam. Di sini v ialah halaju akhir dalam m s⁻¹, u halaju awal dalam m s⁻¹, a pecutan dalam m s⁻², dan t masa dalam s.

Persamaan ini bermaksud halaju berubah pada kadar tetap: setiap saat, halaju bertambah sebanyak a, jadi selepas t saat halaju meningkat sebanyak at daripada nilai awal u.

Untuk mencari pecutan: a = (v − u) / t
Untuk mencari masa: t = (v − u) / a
Untuk mencari halaju awal: u = v − at

Susun semula dahulu, kemudian gantikan nilai, supaya kerja kemas.

Contoh dikerjakan langkah demi langkah

Sebuah kereta api bergerak dari stesen dengan halaju awal u = 6 m s⁻¹ dan memecut seragam pada a = 1.5 m s⁻² selama t = 8 s. Cari halaju akhirnya.

Tulis rumus, kemudian gantikan nilai berserta unit:

v = u + at
v = 6 m s⁻¹ + (1.5 m s⁻² × 8 s)
v = 6 m s⁻¹ + 12 m s⁻¹

Maka v = 18 m s⁻¹.

Unit bagi at ialah m s⁻² × s = m s⁻¹, yang sepadan dengan unit halaju, membuktikan persamaan ini konsisten dari segi dimensi. Jawapan diberi kepada dua angka bererti, selaras dengan data.

Kesilapan lazim dan cara ia diuji

Perangkap utama ialah persamaan ini sah hanya untuk pecutan seragam (malar); ia tidak boleh digunakan apabila pecutan berubah. Kesilapan lain yang kerap:

Menganggap nyahpecutan sebagai positif. Memperlahan bermakna a negatif, contohnya a = −2 m s⁻².
Menukar ganti u dengan v, yang menyongsangkan tanda perubahan.
Membiarkan masa dalam minit tanpa menukarkannya kepada saat.

Dalam kertas, ia muncul di bawah kata perintah seperti hitung dan tentukan halaju akhir, serta takrifkan apabila diminta menyatakan pecutan. Sentiasa tunjukkan rumus, penggantian, dan unit pada baris akhir.

Sumber: DSKP KSSM Physics Form 4 and 5 (Versi English), Sijil Pelajaran Malaysia: Format Pentaksiran mulai 2021, Fizik (4531) (Bahagian Pembangunan Kurikulum (BPK), KPM)

Ditulis oleh sidang editorial spmphysics.com.my.· Dikemas kini 5 Sep 2026