Adakah rumus ini diberi dalam kertas?

Tidak. Kertas Fizik SPM tidak menyediakan helaian rumus, jadi rumus ini perlu diingat.

Apakah beza antara beza keupayaan dan d.g.e.?

Beza keupayaan ialah tenaga dipindahkan bagi setiap coulomb antara dua titik dalam litar (V = W / Q). D.g.e. ialah jumlah tenaga dibekalkan bagi setiap coulomb oleh sumber seperti sel. Apabila arus mengalir, b.k. terminal sedikit kurang daripada d.g.e. kerana sebahagian tenaga hilang di dalam sumber.

Mengapa volt bersamaan joule per coulomb?

Kerana V = W / Q. Apabila W dalam joule dan Q dalam coulomb, membahagikannya memberi joule per coulomb, iaitu takrif volt: 1 V = 1 J C⁻¹.

Bagaimana mencari tenaga jika saya hanya tahu V dan arus?

Cari cas dahulu menggunakan Q = It (arus dalam ampere, masa dalam saat). Kemudian gunakan W = VQ. Contohnya, V = 6 V, I = 2 A, t = 10 s memberi Q = 20 C dan W = 6 × 20 = 120 J.

Rumus Potential difference, Fizik SPM

Potential difference

V = W / Q

Tidak diberi dalam peperiksaan, hafal.

Kegunaannya

Potential difference digunakan dalam Elektrik (Fizik SPM Tingkatan 5). Kekalkan unit SI dalam setiap baris kerja. Elektrik

Simbol dan unit SI

Simbol	Maksud	Unit SI
`V`	beza keupayaan	V
`W`	kerja (tenaga)	J
`Q`	cas	C

Penyusunan semula

W = VQ
Q = W / V

Contoh penyelesaian

W = 60 J tenaga dipindahkan oleh Q = 10 C cas. V = W / Q = 60 / 10 = 6.0 V.

Perangkap biasa

W ialah tenaga dalam joule, Q ialah cas dalam coulomb. Ingat bahawa 1 V = 1 J C⁻¹.

Memahami beza keupayaan

Persamaan V = W / Q mentakrifkan beza keupayaan antara dua titik dalam litar. Di sini V ialah beza keupayaan dalam volt (V), W ialah kerja yang dilakukan, atau tenaga yang dipindahkan, dalam joule (J), dan Q ialah cas yang mengalir dalam coulomb (C).

Hubungan ini bermaksud beza keupayaan ialah tenaga yang diberi kepada setiap coulomb cas semasa ia melalui dua titik itu. Jika lebih banyak tenaga diberi bagi setiap unit cas, beza keupayaan menjadi lebih besar.

Sebab itulah 1 V ditakrifkan sebagai 1 J C⁻¹.

Untuk mencari tenaga dipindahkan: W = VQ
Untuk mencari cas: Q = W / V

Tentukan kuantiti yang tidak diketahui, susun semula dahulu, kemudian gantikan nilai bersama unitnya.

Contoh dikira langkah demi langkah

Sebuah lampu memindahkan W = 96 J tenaga apabila cas Q = 8 C mengalir melaluinya. Hitung beza keupayaan merentasi lampu itu.

Mula daripada persamaan takrif:

V = W / Q
V = 96 J / 8 C
V = 12 V

Beza keupayaan merentasi lampu ialah 12 V. Perhatikan unit terhasil secara semula jadi: joule dibahagi coulomb memberi volt, kerana 1 V = 1 J C⁻¹.

Dinyatakan kepada dua angka bererti, V = 12 V. Mengekalkan unit pada setiap baris memudahkan semakan bahawa unit akhir betul.

Kesilapan lazim dan cara ia diuji

Kesilapan paling lazim ialah mengelirukan W (tenaga dalam joule) dengan kuasa atau dengan cas. W ialah tenaga, bukan bilangan coulomb.

Lupa bahawa V, bukan W, diukur merentasi dua titik itu, b.k. ialah tenaga per unit cas, bukan jumlah tenaga.
Menggunakan minit untuk masa dalam bahagian susulan yang memerlukan Q = It; cas memerlukan arus dalam ampere dan masa dalam saat.
Menulis susunan salah, contohnya Q = VW dan bukan Q = W / V.

Ini muncul di bawah kata perintah takrifkan (nyatakan maksud beza keupayaan) dan hitung (cari V, W atau Q). Sentiasa tunjuk formula tersusun sebelum menggantikan nombor.

Sumber: DSKP KSSM Physics Form 4 and 5 (Versi English), Sijil Pelajaran Malaysia: Format Pentaksiran mulai 2021, Fizik (4531) (Bahagian Pembangunan Kurikulum (BPK), KPM)

Ditulis oleh sidang editorial spmphysics.com.my.· Dikemas kini 5 Sep 2026