Adakah rumus ini diberi dalam kertas?

Tidak. Kertas Fizik SPM tidak menyediakan helaian rumus, jadi rumus ini perlu diingat.

Apakah beza antara impuls dan daya impuls?

Impuls (N s) ialah perubahan momentum, mv − mu. Daya impuls (N) ialah perubahan itu dibahagi masa sentuhan. Impuls yang sama boleh dihasilkan oleh daya kecil dalam masa panjang atau daya besar dalam masa singkat.

Mengapa beg udara mengurangkan kecederaan?

Ia memanjangkan masa sentuhan t semasa perlanggaran. Oleh sebab F = (mv − mu) / t dan perubahan momentum tetap, t yang lebih besar bermakna daya impuls yang lebih kecil pada badan.

Adakah saya kekalkan halaju awal jika objek tidak dalam rehat?

Ya. Sentiasa guna perubahan penuh mv − mu. Gugurkan mu hanya apabila u = 0. Jika objek berbalik arah, berikan u dan v tanda bertentangan.

Rumus Impulsive force, Fizik SPM

Impulsive force

F = (mv − mu) / t

Tidak diberi dalam peperiksaan, hafal.

Kegunaannya

Impulsive force digunakan dalam Daya dan Gerakan I (Fizik SPM Tingkatan 4). Kekalkan unit SI dalam setiap baris kerja. Daya dan Gerakan I

Simbol dan unit SI

Simbol	Maksud	Unit SI
`F`	daya impuls	N
`m`	jisim	kg
`v`	halaju akhir	m s⁻¹
`u`	halaju awal	m s⁻¹
`t`	masa sentuhan	s

Penyusunan semula

mv − mu = Ft
t = (mv − mu) / F

Contoh penyelesaian

Sebiji bola berjisim m = 0.5 kg berubah dari u = 0 ke v = 20 m s⁻¹ dalam masa sentuhan t = 0.02 s. F = (mv − mu) / t = (10 − 0) / 0.02 = 500 N.

Perangkap biasa

Pengangka ialah perubahan momentum. Masa sentuhan yang lebih singkat menghasilkan daya impuls yang lebih besar.

Memahami Daya impuls

Daya impuls ialah daya besar yang bertindak semasa perlanggaran atau sentuhan yang sangat singkat. Ia dicari daripada kadar perubahan momentum: F = (mv − mu) / t.

Di sini F ialah daya impuls dalam newton (N), m jisim dalam kilogram (kg), v halaju akhir dan u halaju awal, kedua-duanya dalam meter per saat (m s⁻¹), dan t masa sentuhan dalam saat (s). Pengangka mv − mu ialah perubahan momentum.

Setelah disusun, perubahan momentum ialah mv − mu = Ft, dan masa sentuhan ialah t = (mv − mu) / F. Oleh sebab t berada di bawah, masa sentuhan yang lebih singkat menghasilkan daya impuls yang jauh lebih besar bagi perubahan momentum yang sama.

Contoh dikira langkah demi langkah

Sebiji bola tenis berjisim m = 0.06 kg diservis dari rehat (u = 0) kepada v = 25 m s⁻¹, dan raket bersentuhan selama t = 0.005 s. Cari daya impuls.

Tulis rumus, kemudian gantikan bersama unit:

F = (mv − mu) / t = ((0.06 kg × 25 m s⁻¹) − 0) / 0.005 s

F = (1.5 kg m s⁻¹) / 0.005 s = 300 N.

Jawapan 300 N kepada dua angka bererti menunjukkan bagaimana masa sentuhan yang amat singkat menukar perubahan momentum yang sederhana kepada daya yang besar, inilah sebab hentaman singkat lagi tajam menyakitkan.

Kesilapan lazim dan cara ia diuji

Hubungan penting ialah masa sentuhan lebih singkat memberi daya impuls lebih besar, dan masa sentuhan lebih lama mengurangkannya, calon sering menyatakannya secara terbalik.

Kesilapan lain: lupa membahagi perubahan momentum dengan masa (itu memberi impuls, bukan daya); menggugurkan momentum awal mu apabila objek tidak bermula dari rehat; dan tidak menukar masa sentuhan dari milisaat kepada saat.

Pemeriksa menguji ini di bawah hitung (cari F, t atau perubahan halaju), takrifkan (nyatakan apa itu daya impuls), dan terutamanya terangkan (mengapa zon remuk, beg udara, sarung tangan tebal dan membengkokkan lutut semasa mendarat memanjangkan t untuk merendahkan F).

Sumber: DSKP KSSM Physics Form 4 and 5 (Versi English), Sijil Pelajaran Malaysia: Format Pentaksiran mulai 2021, Fizik (4531) (Bahagian Pembangunan Kurikulum (BPK), KPM)

Ditulis oleh sidang editorial spmphysics.com.my.· Dikemas kini 5 Sep 2026