Rumus Ohm's law, Fizik SPM

Ohm's law

V = IR (R = V / I)

Tidak diberi dalam peperiksaan, hafal.

Kegunaannya

Ohm's law digunakan dalam Elektrik (Fizik SPM Tingkatan 5). Kekalkan unit SI dalam setiap baris kerja. Elektrik

Simbol dan unit SI

Simbol	Maksud	Unit SI
`V`	beza keupayaan	V
`I`	arus	A
`R`	rintangan	Ω

Penyusunan semula

R = V / I
I = V / R

Contoh penyelesaian

Suatu arus I = 3.0 A mengalir melalui perintang R = 4.0 Ω. V = IR = 3.0 × 4.0 = 12 V.

Perangkap biasa

Hukum Ohm sah hanya untuk konduktor ohmik pada suhu malar. Rintangan R = V / I.

Memahami hukum Ohm

Persamaan V = IR mengaitkan beza keupayaan merentasi suatu komponen dengan arus melaluinya. Di sini V ialah beza keupayaan dalam volt (V), I ialah arus dalam ampere (A), dan R ialah rintangan dalam ohm (Ω).

Hubungan ini bermaksud, bagi konduktor ohmik pada suhu malar, arus berkadar terus dengan beza keupayaan. Rintangan R ialah pemalar kekadaran: R yang lebih besar memberi arus yang lebih kecil untuk voltan yang sama.

Untuk mencari rintangan: R = V / I
Untuk mencari arus: I = V / R

Pilih kuantiti tidak diketahui, susun semula formula, kemudian gantikan nilai bersama unit supaya jawapan keluar dalam unit yang betul.

Contoh dikira langkah demi langkah

Suatu beza keupayaan V = 6.0 V dikenakan merentasi perintang R = 12 Ω. Hitung arus melaluinya.

Susun semula hukum Ohm supaya arus menjadi subjek:

I = V / R
I = 6.0 V / 12 Ω
I = 0.50 A

Arus melalui perintang ialah 0.50 A. Unit terhasil dengan betul kerana V / Ω = A. Jawapan dinyatakan kepada dua angka bererti, selaras dengan data.

Menulis formula tersusun dahulu, kemudian menggantikan dengan unit, memastikan kerja jelas dan membantu mengelak bahagi songsang.

Kesilapan lazim dan cara ia diuji

Perangkap utama ialah menggunakan hukum Ohm pada komponen bukan ohmik. Ia sah hanya untuk konduktor ohmik pada suhu malar; lampu filamen tidak mematuhinya kerana rintangannya naik apabila panas.

Membahagi secara songsang, contohnya I = R / V dan bukan I = V / R.
Membaca graf secara salah: bagi graf V–I, rintangan ialah kecerunan, bukan nilai satu titik.
Lupa menukar mA kepada A atau kΩ kepada Ω sebelum menggantikan.

Ini diuji di bawah hitung (cari V, I atau R) dan terangkan (mengapa lampu filamen bukan ohmik). Rujuk graf V–I dengan teliti apabila soalan memberikannya.

Sumber: DSKP KSSM Physics Form 4 and 5 (Versi English), Sijil Pelajaran Malaysia: Format Pentaksiran mulai 2021, Fizik (4531) (Bahagian Pembangunan Kurikulum (BPK), KPM)

Ditulis oleh sidang editorial spmphysics.com.my.· Dikemas kini 5 Sep 2026

Soalan lazim

Adakah rumus ini diberi dalam kertas?

Tidak. Kertas Fizik SPM tidak menyediakan helaian rumus, jadi rumus ini perlu diingat.

Adakah hukum Ohm terpakai untuk setiap komponen?

Tidak. Ia terpakai hanya untuk konduktor ohmik pada suhu malar, di mana arus berkadar dengan beza keupayaan.

Lampu filamen dan diod ialah bukan ohmik, jadi graf V–I mereka bukan garis lurus melalui asalan.

Bagaimana membaca rintangan daripada graf V–I?

Bagi graf V–I garis lurus melalui asalan, rintangan sama dengan kecerunan, R = V / I. Ambil sepasang bacaan yang besar daripada garis, bukan satu titik yang rapat, untuk mengurangkan ralat.

Apa berlaku kepada arus jika saya menggandakan rintangan?

Bagi beza keupayaan tetap, menggandakan R memisahduakan arus, kerana I = V / R. Contohnya, pada V = 12 V, R = 6 Ω memberi I = 2 A, manakala R = 12 Ω memberi I = 1 A.