Keelektromagnetan: Nota Ulang Kaji (Tingkatan 5 Fizik SPM)

Kandungan bab ini

• 4.1 Daya ke atas Konduktor Pembawa Arus dalam suatu Medan Magnet
• 4.2 Aruhan Elektromagnet
• 4.3 Transformer

Idea utama dijelaskan

• Bagaimana motor elektrik berputar, Gegelung pembawa arus dalam medan magnet mengalami daya putaran. Oleh sebab dua sisi gegelung ditolak ke arah bertentangan, gegelung berputar, dan ini menggerakkan motor.
• Bagaimana transformer menukar voltan, Arus berubah dalam satu gegelung menghasilkan medan magnet berubah yang mengaruh voltan dalam gegelung kedua. Nisbah lilitan pada kedua-dua gegelung menetapkan sebanyak mana voltan dinaikkan atau diturunkan.
• Bagaimana penjana mengaruh arus, Menggerakkan gegelung dalam medan magnet, atau menggerakkan magnet berhampiran gegelung, mengaruh voltan. Penjana memutarkan gegelung supaya medan magnet melaluinya sentiasa berubah, memacu arus.

Rumus yang mesti dihafal (tiada rumus diberi dalam peperiksaan)

• Vp / Vs = Np / Ns, Transformer turns ratio, Vp = voltan primer (V); Vs = voltan sekunder (V); Np = bilangan lilitan primer (tanpa unit) (); Ns = bilangan lilitan sekunder (tanpa unit) ()
• VpIp = VsIs, Ideal transformer (power), Vp = voltan primer (V); Ip = arus primer (A); Vs = voltan sekunder (V); Is = arus sekunder (A)
• efficiency = (VsIs)/(VpIp) × 100%, Transformer efficiency, Vs = voltan sekunder (V); Is = arus sekunder (A); Vp = voltan primer (V); Ip = arus primer (A)

Eksperimen yang dinamakan DSKP

• 4.1.1 · Mengkaji kesan konduktor pembawa arus dalam medan magnet
• 4.1.3 · Menyiasat faktor yang mempengaruhi magnitud daya pada konduktor pembawa arus dalam medan magnet

Istilah yang mesti ditakrif dengan tepat

• Daya pada konduktor pembawa arus, Daya yang dialami oleh konduktor pembawa arus yang diletakkan dalam medan magnet, bersudut tepat dengan kedua-dua arus dan medan.
• Aruhan elektromagnet, Penghasilan daya gerak elektrik dalam konduktor apabila terdapat medan magnet berubah yang memautnya.
• Arus aruhan, Arus yang mengalir dalam konduktor tertutup akibat aruhan elektromagnet.
• Transformer, Peranti yang menggunakan aruhan elektromagnet untuk menukar voltan arus ulang-alik.
• Transformer injak naik, Transformer yang mempunyai lebih banyak lilitan pada gegelung sekunder berbanding gegelung primer, yang menaikkan voltan ulang-alik.
• Transformer injak turun, Transformer yang mempunyai lebih sedikit lilitan pada gegelung sekunder berbanding gegelung primer, yang menurunkan voltan ulang-alik.
• Arus terus, Arus elektrik yang mengalir dalam satu arah sahaja.
• Arus ulang-alik, Arus elektrik yang membalikkan arah pengalirannya secara berkala.

Urutan ulang kaji yang berkesan

1. Tulis semula setiap definisi dalam satu ayat dengan unit yang betul; definisi ialah markah paling mudah dalam Kertas 2.
2. Terbitkan setiap rumus sekali daripada maknanya, kemudian latih menyusun semula sebelum menggantikan nombor.
3. Bagi setiap eksperimen, tulis pemboleh ubah dimanipulasi, bergerak balas dan dimalarkan daripada ingatan, kemudian graf yang akan diplot.
4. Akhiri dengan set pengiraan bermasa dengan unit pada setiap baris.
5. Baca 3 standard di atas dan tanda yang anda sudah boleh terangkan tanpa nota.

Lagi sumber Keelektromagnetan

• Gambaran bab: Keelektromagnetan
• Kesilapan Lazim
• Soalan Latihan
• Panduan Menjawab Kertas 2
• Panduan Kertas 3
• Istilah Utama
• Set latihan pengiraan

Sumber: DSKP KSSM Physics Form 4 and 5 (Versi English), Sijil Pelajaran Malaysia: Format Pentaksiran mulai 2021, Fizik (4531) (Bahagian Pembangunan Kurikulum (BPK), KPM)