Daya dan Gerakan I: Istilah Utama (Tingkatan 4 Fizik SPM)

Istilah dan definisi

• Sesaran, Jarak yang dilalui dalam arah tertentu dari titik permulaan; kuantiti vektor yang diukur dalam meter (m).
• Halaju, Kadar perubahan sesaran terhadap masa; kuantiti vektor, diukur dalam meter per saat (m s⁻¹).
• Pecutan, Kadar perubahan halaju terhadap masa; kuantiti vektor yang diukur dalam meter per saat kuasa dua (m s⁻²).
• Jatuh bebas, Gerakan objek yang jatuh hanya di bawah tindakan graviti, tanpa rintangan udara.
• Pecutan graviti, Pecutan objek yang jatuh bebas akibat graviti, kira-kira 9.81 m s⁻² berhampiran permukaan Bumi.
• Inersia, Kecenderungan objek untuk menentang sebarang perubahan pada keadaan rehat atau gerakan seragamnya.
• Jisim, Kuantiti jirim dalam sesuatu objek; kuantiti skalar yang diukur dalam kilogram (kg), dan ukuran inersianya.
• Momentum, Hasil darab jisim dengan halaju objek; kuantiti vektor (momentum = jisim × halaju), diukur dalam kg m s⁻¹.
• Prinsip keabadian momentum, Prinsip bahawa jumlah momentum sistem kekal malar jika tiada daya luar bertindak, maka jumlah momentum sebelum perlanggaran sama dengan jumlah momentum selepasnya.
• Daya, Tolakan atau tarikan yang bertindak pada objek yang boleh mengubah bentuk, atau keadaan rehat atau gerakannya; kuantiti vektor yang diukur dalam newton (N).
• Impuls, Hasil darab daya dengan masa tindakannya, yang sama dengan perubahan momentum yang dihasilkan; diukur dalam newton saat (N s).
• Daya impuls, Daya besar yang bertindak dalam masa yang sangat singkat semasa perlanggaran atau letupan (daya impuls = perubahan momentum ÷ masa).
• Berat, Daya graviti yang bertindak pada jisim objek; kuantiti vektor (berat = jisim × kekuatan medan graviti), diukur dalam newton (N).
• Kuantiti asas, Kuantiti fizik yang tidak boleh ditakrifkan menggunakan kuantiti fizik lain; lima kuantiti asas ialah panjang, jisim, masa, arus elektrik dan suhu. (istilah berkaitan dari bab lain)
• Kuantiti terbitan, Kuantiti fizik yang diperoleh dengan menggabungkan kuantiti asas melalui pendaraban atau pembahagian, seperti laju atau ketumpatan. (istilah berkaitan dari bab lain)

Standard kandungan asal istilah ini

• 2.1 Gerakan Linear
• 2.2 Graf Gerakan Linear
• 2.3 Gerakan Jatuh Bebas
• 2.4 Inersia
• 2.5 Momentum
• 2.6 Daya
• 2.7 Impuls dan Daya Impuls
• 2.8 Berat

Cara mempelajarinya

1. Tutup definisi, sebut dengan kuat, kemudian semak unit.
2. Padankan setiap istilah dengan rumus atau eksperimen daripada bab.
3. Tulis istilah Melayu di sebelah istilah Inggeris, kertas SPM dwibahasa.

Lagi sumber Daya dan Gerakan I

• Gambaran bab: Daya dan Gerakan I
• Nota Ulang Kaji
• Kesilapan Lazim
• Soalan Latihan
• Panduan Menjawab Kertas 2
• Panduan Kertas 3
• Set latihan pengiraan

Sumber: DSKP KSSM Physics Form 4 and 5 (Versi English), Sijil Pelajaran Malaysia: Format Pentaksiran mulai 2021, Fizik (4531) (Bahagian Pembangunan Kurikulum (BPK), KPM)